ანაკოფია


galerea



aRwera

        ანაკოფია ანუ ფსირცხა, "მატიანე ქართლისაის" სიტყვით - "თავადი ციხეთა აფხაზეთისათა", მდებარეობს ახალი ათონის ტერიტორიაზე. VII-VIII სს-ში იგი აბაზგთა საერისთაოს პოლიტიკური ცენტრი იყო. ჩვენს წყაროებში (იგივე "მატიანე ქართლისაიში") პირველად იხსენიება VIII ს-ის ამბებთან დაკავშირებით, როცა მისი აღება ამაოდ სცადა მურვან-ყრუმ. VIII ს-ის დასასრულიდან, როცა აფხაზთა სამეფო შეიქმნა, ანაკოფია მისი მთავარი ქალაქი გახდა და მნიშვნელობა არ დაუკარგავს არც მას შემდეგ, რაც სამეფოს დედაქალაქმა ქუთაისში გადაინაცვლა.
       ძველი ანაკოფიის ციტადელი (IV-V სს.) ივერიის მთის თხემზე მდებარეობს. ანაკოფიის ციტადელის შუაში ჩრდილოეთის კედელთან დგას ანაკოფიის დარბაზული ტიპის ეკლესია. თავის დროზე იგი ა. ბაშკიროვის მიერ იყო აღწერილი და გამოკვლეული და VIII ს-მდე დროით დათარიღდებული. ტაძარს არაერთი გადაკეთების კვალი ეტყობა. პირვანდელი სახით მხოლოდ საკურთხევლის ნაწილია შემორჩენილი (ნახევარწრიული აფსიდა). იგი კირქვისგან არის ნაგები, რომელსაც ბრტყელი აგურის რიგები დაჰყვება (М. Трапш). სწორედ ამ ეკლესიას უკავშირდება ანაკოფიის რელიეფები ადრექრისტიანული სიუჟეტებით.
       1957 წ. 13 კოშკის ჩრდილოეთით გაითხარა კიდევ ერთი დარბაზული ტიპის ეკლესია ნახევარწრიული აფსიდით. აქვე აღმოჩნდა ადრე შუა საუკუნეთა ხანის რვა ქრისტიანული სამარხი. სამარხეული ინვენტარი წარმოდგენილი იყო: ზარაკის მაგვარი საკიდებით, ბრინჯაოს სარკით, სფერული ფორმის ბრინჯაოს და პასტის თვალა მძივებით, ბრინჯაოს სამაჯურით და რკინის დანებით. ტაძარში გამოვლენილი არქეოლოგიური მასალა სხვადასხვა დროინდელია. ესაა ძირითადად კერამიკის, კრამიტისა და მინის ჭურჭლის ფრაგმენტები (VII-XII სს.). მათ შორისაა კერამიკის ფრაგმენტი, რომელზედაც დამღით ჯვარია დატანილი (М. Трапш). ანაკოფიის ციხეში გამოვლენილი ეკლესიები არქეოლოგიურ მონაცემებზე და ციტადელის თარიღზე დაყრდნობით ადრექრისტიანული ხანით უნდა დათარიღდეს, ამის სასარგებლოდ მეტყველებს შემორჩენილი ხუროთმოძღვრული დეტალებიც.

 

ინფორმაცია მოამზადა გოგა კირთაძემ